Gestapeld financieren en de overheid

Het consortium rond mkb-advies over gestapeld financieren is 6 februari 2018 in gesprek gegaan met vertegenwoordigers van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK). Ondanks dat breed wordt erkend dat alternatieve financiers belangrijk zijn voor de groei van de Nederlandse economie, lijkt de ontwikkeling van financiële partijen naast de bestaande banken te vertragen. Overheid en branche hebben gezamenlijk een taak de financiering van het mkb te versterken. Crowdfunding, achtergestelde leningen en kredietunies waren tot voor kort onbekende begrippen in Nederland.

Zowel vertegenwoordigers van het mkb als de gevestigde banken juichen deze groei toe.  De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) stelt in verschillende uitingen dat ondernemers minder afhankelijk moeten worden van alleen bankfinanciering.

Toch lijkt de groei van deze financieringen te stagneren. Onderwijl zijn er de eerste signalen dat onder nieuwe aanbieders ook ondernemingen zitten die tekortschieten en niet altijd doen wat ze hebben beloofd. Dit roept verschillende vragen op.

De overheid en de toezichthouders DNB en AFM zoeken hierbij naar hun rol. Zij zitten in een spagaat. Als ze teveel gaan reguleren zullen de nieuwe ondernemingen het moeilijk krijgen omdat ze gezien hun omvang niet kunnen voldoen aan veel en (vaak) complexe regelgeving.

Norbert van den Hove van EZK maakte duidelijk dat de overheid mkb-financieringen als belangrijk aandachtspunt heeft en graag met de ontluikende sector in gesprek gaat. De overheid maakt veel kapitaal vrij voor het mkb, maar ziet dat een belangrijk probleem juist ligt bij de toegang tot kapitaal. MKB-ondernemers – maar ook hun adviseurs – ontbeert het aan kennis van de nieuwe financieringsvormen.

Momenteel groeit slechts een kleine kopgroep van 120.000 bedrijven in het mkb en levert daarmee een bijdrage aan de groeiende werkgelegenheid in Nederland. Vooral de kleinere (micro-)bedrijven in het mkb ondervinden echter hinder om hun beoogde groei te financieren. EZK wil graag het zelforganiserende vermogen van de non-bancaire sector aanwakkeren om het mkb aan financiering te helpen.

De alternatieve financieringsmarkt is enorm versplinterd en kent tot nu toe te weinig zelf-organiserend vermogen. Deze problemen worden bijna onoplosbaar als het dan ook nog zo is dat het aanvragen van een krediet niet gestandaardiseerd is. Bij elke financier moet de ondernemer aan andere eisen voldoen wil een kredietaanvraag in behandeling worden genomen.

Daarna lanceerde Ronald Kleverlaan een nieuw initiatief om de aanbieders van alternatieve financieringen bij elkaar te brengen en gezamenlijk te zorgen dat een aantal vragen wordt opgepakt, met name aangaande training van adviseurs, bekendheid richting mkb-ondernemers, inspelen op de eisen van toezichthouders en belangen vertegenwoordigen richting de overheid.

Inmiddels zijn een groot aantal partijen aangesloten. Momenteel wordt gezocht naar een manier om de partijen te organiseren op zo’n manier dat een krachtig platform ontstaat dat deskundigheid aan zich weet te binden en waar deelnemers daadwerkelijk baat van hebben – en het dan ook (mede) willen financieren. Het platform wil zich niet tegen banken afzetten (de centrale rol van banken in mkb-financiering staat niet ter discussie), maar wil naast de NVB – de bankenvertegenwoordiger – de nieuwe toetreders op de markt een volwaardige stem geven.

In de discussie bleek dat er nog veel onduidelijk is over de omvang en impact van de markt. Non-bancaire financiering lijkt richting de 500 miljoen euro te gaan. Precieze cijfers ontbreken, ook omdat er discussie is over wat er wel en niet toe behoort. Grof gezegd lijkt het erop dat crowdfunding platforms rond de 150 miljoen euro omzetten en achtergestelde leningen platforms rond de 70 miljoen euro. In factoring, leasing en kortlopende kredieten gaan vergelijkbare bedragen om. Dit waren echter hele grove schattingen door enkele deelnemers aan de bijeenkomst.

Als laatste onderdeel van de bijeenkomst presenteerde Kirsten Rauwerda een concept adviesproces voor mkb-financiering. Op basis van ruim 150 enquêtes en meer dan 30 interviews hebben de onderzoekers van de onderzoeksgroep in grote lijnen een aantal grove stappen geschematiseerd die volgens hen doorlopen zouden moeten worden om tot een goed advies voor mkb-financiering te komen. Zonder meteen allerlei details erbij te betrekken, waren de onderzoekers geïnteresseerd in de vraag of de aanwezigen zich hierin herkenden, toevoegingen hadden, in de praktijk misschien een andere volgorde bewandelen of bepaalde stappen overslaan.

Er ontstond een levendige discussie over de volgorde van de stappen en de vraag of een idee van een standaard stappenplan kan werken of dat specifieke uitwerkingen van combinaties van financieringen voor bepaalde financieringsdoelen wellicht beter uit kunnen pakken. Ook werd gesproken over de vraag of het opknippen van een financieringsvraag naar verschillende financieringsdoelen wel altijd efficiënt is en of knock out criteria van mogelijke financiers in een vroeg stadium of in een wat later stadium van het adviesproces meegewogen zouden moeten worden. Met dank voor alle op- en aanmerkingen zal de onderzoeksgroep hier verder mee aan de slag gaan.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s